Newsy

Katoliccy przewodnicy duchowi na ekranie

Wyświetlany na ekranach kin „Zieja” (opowieść o legendarnym kapłanie Szarych Szeregów i Solidarności) oraz zbliżająca się premiera dokumentu „Wojtyła. Śledztwo” (25.09) stanowią dobrą okazję do podjęcia refleksji o roli ekranowych duchowych przewodników.

Duchowni czasów próby

Historia XX wieku, naznaczona licznymi konfliktami zbrojnymi oraz wpływami dwóch totalitaryzmów, odcisnęła swoje piętno na obliczu Kościoła - w wielu aspektach łączyła się z męczeńskim wymiarem wiary. Tematyka ta, nieobca kinu, manifestuje się chociażby w aktorskich interpretacjach Adama Woronowicza, odgrywającego dwóch świętych – ofiary nazistowskiego i komunistycznego okrucieństwa: ojca Maksymiliana Kolbe („Dwie korony”, reż. M. Kondrat, 2017) oraz księdza Jerzego Popiełuszkę („Popiełuszko. Wolność jest w nas”, reż. R. Wieczyński, 2009). Niemniej, nawet jeżeli opresja ze strony systemu często przybierała mniej tragiczne formy (dotkliwe przesłuchania, szykany, wielomiesięczne więzienie), duchowni wielokrotnie musieli dawać świadectwo olbrzymiej wiary w słuszność sprawy. Dzieje się tak w przypadku internowanego Stefana Wyszyńskiego, który jako bohater obrazu „Prymas. Trzy lata z Tysiąca”zmaga się z komunistycznym aparatem represji na tle przygotowań do historycznej rocznicy Chrztu Polski. Dzięki tym świadectwom seans filmowy staje się nie tylko okazją do zgłębienia biografii przewodników duchowych, ale również lekcją dziejów najnowszych.

Wiara dnia powszedniego

Warto jednak pamiętać, że droga do zbawienia, chociaż wedle myśli Kościoła zawsze wyboista i naznaczona licznymi trudnościami, nie musi być ścieżką prowadzącą poprzez wielką, tragiczną Historię. Udowadnia to życie franciszkanina Alojzego Kosiby (1855-1939), obdarzonego pośmiertnie tytułem Czcigodnego Sługi Bożego Kościoła katolickiego. Ten skromny i przepełniony dobrocią zakonnik, z poświęceniem pracujący na rzecz najuboższych oraz swoich współbraci, sportretowany został w „Braciszku” Andrzeja Barańskiego z wrażliwością właściwą postrzegania nie tyle duchowego mentora, co najlepszego przyjaciela. Strategia obrazowania duchowej „codzienności” wydaje jednak swoje owoce nie tylko w przypadku postaci odegranej przez Artura Barcisia, ale również jednej z najważniejszych kobiet polskiego Kościoła: Faustyny Kowalskiej. Być może dlatego, śledząc „Miłość i miłosierdzie” – fabularyzowany dokument poświęcony życiu świętej – widzowie na równi z przesłaniem „Dzienniczka” doceniają rangę uporu, który przed laty mobilizował młodą dziewczynę do starań o przyjęcie w poczet Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia.

Świadectwo większe niż życie

Przedstawione wcześniej wątki, zestawiające momenty przełomowe dla życia danych osób, definiujące istotę ich wiary, z pielęgnowaniem jej w codzienności drobnych gestów, znajdują swoją kumulację w obrazach biograficznych rozgrywających się na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Istotnym przykładem na tym polu staje się dylogia „Karol ­– człowiek, który został papieżem” (reż. G. Battiato, 2005)oraz „Karol – papież, który pozostał człowiekiem” (2006). Ludzki i wizjonerski jednocześnie, obdarzony poczuciem humoru i świadomością pełnionej roli, Karol Wojtyła stanowi przykład bohatera, który znajdując się na piedestale historii, zgodnie z tytułem filmu do samego końca zachował ludzkie oblicze. Ta ważna lekcja, spełniona również przez księdza Jana Zieję, prawdopodobnie najlepiej potwierdza przekonanie, że świętość w Kościele katolickim nie może być wybiórcza. Wkraczając na drogę świętości, poświęcamy jej całe życie.

Śladami świętości

Za szczególną kategorię w niniejszym zestawieniu należy uznać religijną dokumentalistykę poświęconą działalności ludzi Kościoła. Wśród twórców, z powodzeniem odnajdującym się w tym nurcie kina, znajduje się José María Zavala - autor dokumentów „Tajemnica ojca Pio” oraz „Wojtyła. Śledztwo” (premiera:  25 września). Chociaż Hiszpan odnosi się do biografii dwóch najważniejszych świętych naszych czasów, jednocześnie posiada swój własny pomysł na opowieść. Przykładowo, przedkładając w „Wojtyła. Śledztwo” faktografię na rzecz utrwalania na taśmie unikalności ludzkiego doświadczenia, zaprasza do wysłuchania relacji tych, którym wiara we wpływ Jana Pawła II odmieniła życie. Tym samym Zavala, kierując się ciekawością wierzącego dokumentalisty skupia się na tym, co z punktu widzenia świętości jest najważniejsze: wydawanych na świat owocach.

 

Czy – patrząc na wymowę niniejszego tekstu – nie jest to najodpowiedniejsze motto dla filmowych kapłanów?

W przypadku zainteresowania z Państwa strony szkolnym seansem „Ziei” (ze specjalnie przygotowaną lekcją multimedialną) lub "Wojtyła. Śledztwo" zachęcamy do kontaktu ze specjalistą do spraw kluczowych klientów.

 

Marcin Pigulak

Do pobrania:

Zieja

Zieja

Dramat Od lat: 12 111 min

Więcej o filmie
Komentarze

Dodaj swój komentarz do Katoliccy przewodnicy duchowi na ekranie

Aby dodać komentarz, zaloguj się lub zarejestruj.

komentarze|0

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy.